Biodiversiteit: wat is het en waarom is het belangrijk?
Wat is biodiversiteit?
We beginnen bij het begin: wat betekent biodiversiteit eigenlijk? Biodiversiteit gaat over het aantal en de variatie aan verschillende soorten planten, dieren, schimmels en micro-organismen op de wereld. Elke soort speelt een rol binnen het ecosysteem. Ze zorgen samen voor een gezonde, levende en productieve natuur. Gezonde ecosystemen, waar veel biodiversiteit is, zijn sterker bestand tegen de veranderingen van het klimaat. Denk aan overstromingen, droogte en extreme temperaturen.
Op de vraag ‘wat is biodiversiteit’ kunnen we in kindertaal zeggen dat biodiversiteit de variatie is van al het leven op aarde. Het gaat dan niet alleen om dieren, maar ook om alle soorten bomen, planten en schimmels.
Waarom is biodiversiteit belangrijk?
We hebben het al even genoemd, biodiversiteit is cruciaal voor het klimaat, maar het gaat om meer dan alleen het klimaat. Biodiversiteit zorgt voor gezonde ecosystemen die ons voorzien van een goede, gezonde natuur. Door biodiversiteit hebben wij drinkwater, een schone lucht, grondstoffen en voedsel.
Veel variatie in soorten planten, dieren, schimmels en micro-organismen zorgt ervoor dat de natuur veel weerbaarder is voor eventuele plagen en ziekten, maar ook bestand is tegen klimaatverandering. De soort die het beste past bij de nieuwe omstandigheden, plant zich dan verder voort. Zo blijft de natuur mooi in evenwicht.
Afname van biodiversiteit
Op dit moment neemt de biodiversiteit af in Nederland. Veel planten- en diersoorten sterven uit, wat grote gevolgen heeft voor ons ecosysteem. Het Living Planet Rapport van het WNF laat zien dat er een afname van ongeveer 70% van wilde dieren is sinds 1970. Ook is er een sterke afname van insectensoorten. Staatsbosbeheer vermeldt dat er in 27 jaar tijd 40-60% minder insecten in Nederland zijn. Ook dieren die afhankelijk zijn van insecten hebben hier enorm veel last van.
De afnemende biodiversiteit komt onder andere door landbouw, vervuiling, verstedelijking en klimaatverandering. Het is geen losstaand probleem maar heeft invloed op de hele natuur en ook op de mensen.
Minder biodiversiteit betekent:
- Minder bestuiving van gewassen
- Een slechtere bodemkwaliteit
- Minder natuurlijke weerstand tegen ziektes en plagen
- Grote kwetsbaarheid voor klimaatverandering
De status van de biodiversiteit in Nederland en Europa
Dat het niet zo goed gesteld is met de biodiversiteit in Nederland en Europa is duidelijk te zien. In het rapport uit 2025 van Naturalis blijkt dat de biodiversiteit van Nederland zelfs een van de kwetsbaarste is van heel Europa. Slechts 14% van de Nederlandse wateren heeft een goede ecologische kwaliteit.
Ook laat het rapport zien dat veel reptielsoorten onder druk staan. 71% van alle reptielsoorten in Nederland zijn erg kwetsbaar of zijn bedreigd. Als we kijken naar heel Europa, zien we ook zorgwekkende cijfers. Naar schatting is maar 60-70% van de bodem in de EU gezond.
Bescherming van de biodiversiteit is mogelijk, als we actief inzetten op betere bescherming van dieren en het herstel van ecosystemen. Ook moeten we duurzamer omgaan met land.
Voorbeelden hoe we biodiversiteit kunnen stimuleren
Je kunt er niet omheen draaien: biodiversiteit is belangrijk. Zelfs zo belangrijk dat al het leven op de wereld er afhankelijk van is. Hoe kunnen wij de biodiversiteit in Nederland stimuleren, zodat ons ecosysteem straks niet helemaal instort?
VAN TEGELS NAAR GROEN
In veel tuinen zie je veel tegels en strakke gazons. Dit kan er mooi uit zien, maar zo geef je de natuur geen kans. Door het toevoegen van planten, bloemen, bomen en struiken creëer je een leefomgeving voor dieren en insecten.
Zo laat je de natuur zijn gang gaan
Plant bijvoorbeeld planten die passen bij de Nederlandse natuur en voeg bloemen toe waar bijen op af komen. Bijen zorgen voor voedselbestuiving en dragen bij aan biodiversiteit. Wist je dat bomen nog meer voeding aan insecten maar ook aan de bodem geven? Daarnaast is het plant je bomen ook met het oog op de toekomst. Vaak duurt het 10 tot 20 jaar voordat het een echte boom is. Zo investeer je dus ook in de volgende generaties!
VERMIJD PESTICDEN EN KUNSTMEST
Pesticiden en kunstmest zijn erg slecht voor de natuur. Met deze middelen dood je ‘ongewenste’ dieren, maar ook bijen en vlinders. Met natuurlijke alternatieven kun je je tuin onderhouden én de biodiversiteit in je tuin stimuleren. Win-win!
MAAK BEWUSTE KEUZES
Kies in de supermarkt voor duurzame en biologische producten. Die hebben minder of geen impact op biodiversiteit. Ook kun je ervoor kiezen om initiatieven die natuurherstel stimuleren te ondersteunen of te kiezen voor bedrijven die aandacht besteden aan biodiversiteit.
LOKAAL
Ondersteun lokale bijenhouders en honingproducenten. Zo draag je direct bij aan het in stand houden van bijenvolken en hun leefomgeving. Bijen spelen namelijk een belangrijke rol in de biodiversiteit. Bestuivers zijn essentieel voor gezonde ecosystemen. De lokale imkers van Bijzaak werken kleinschalig en met respect voor de natuur.
Wat kan ik planten?
🌳BOMEN
-
Lindebomen
-
Fruitbomen (appels, peren, kersen)
-
Paardenkastanje
-
Wilgen
-
Meidoorn
🪻PLANTEN
- Lavendel
- Verbena
- Zonnehoed
- Kattenkruid
- Kruiden (tijm, salie, munt)
🌿 STRUIKEN
- Vlinderstruik
- Klimop
Wat kan je als bedrijf doen?
Steeds meer bedrijven kiezen ervoor om initiatieven te ondersteunen die biodiversiteit vergroten. Bij Bijzaak vinden we biodiversiteit een van de belangrijkste onderwerpen.
Door het plaatsen van een bijenkast op jouw dak of in je bedrijfstuin en door het aanleggen van bloemrijke tuinen kun je je eigen steentje bijdragen. Zo wordt biodiversiteit iets tastbaars en kun je als organisatie echt impact maken. De bij maakt de wereld een stuk beter en daar kan jij vandaag al aan bijdragen.
INTERESSE?
Is een bijenkast op het dak of in de tuin ook iets voor jouw bedrijf? Benieuwd naar de mogelijkheden en kosten? Of wil je BIJdragen? Vul je gegevens hier in en we nemen snel contact op.
